Ai cứu tuổi hai mươi?

Phong Điệp

Ngày 16 – 7 – 2010, tro cốt của cô dâu Thạch Thị Hồng Ngọc đã về tới Việt Nam. Sau tám ngày làm dâu tại Hàn quốc, cô đã bị sát hại bởi chồng mình - ông Jang Du Hyo. Theo người nhà, ông Jang bị trầm cảm từ lâu, và từng nhiều lần tấn công cha mẹ mình.

Vậy là cuối cùng cô dâu Thạch Thị Hồng Ngọc cũng trở về được nơi mình đã cất bước ra đi. Chỉ khác là: lúc ra đi thì sôi nổi rượu mừng, tưng bừng hoa cưới; lúc trở về chỉ còn một nắm tro nhỏ nhoi, lạnh lẽo và oan uổng. Người con gái ấy chỉ mới vừa hai mươi tuổi, chỉ mới vừa rạng rỡ trong bộ ảnh cưới , chỉ mới vừa bắt đầu háo hức cho một cuộc sống mới. Vậy mà bây giờ, tuổi hai mươi ấy đã phải nằm lại dưới đất hoang lạnh. Để lại những xót xa, những buồn tủi cho người thân và bè bạn.

Tôi nhìn mãi vào bức ảnh cưới của Ngọc với chú rể ngoại gấp đôi tuổi cô. Khuôn mặt Ngọc rạng rỡ. Sự rạng rỡ của người tin chắc rằng mình đã đi đúng con đường, tin chắc rằng cuộc sống của mình giờ đây sẽ thay đổi. Sẽ tốt đẹp hơn.

Tôi không biết một cô gái xinh xắn và duyên dáng như Ngọc liệu đã thầm thương trộm nhớ ai chưa? Liệu đã có chàng trai nào ngỏ lời với cô chưa? Và tôi không tin cô chưa từng mang trong mình hình bóng người con trai nào. Nhưng tại sao cô vẫn chọn cách ra đi?

Không ít người trách Ngọc và những cô gái khác vì tham tiền tham của mà bỏ xứ, theo chân những người đàn ông bằng tuổi cha chú mình làm chồng.

Nhưng tôi chắc, không phải cô gái nào cũng muốn liều lĩnh với tuổi hai mươi của mình. Họ biết cái giá phải trả nơi đất lạ. Nơi mà điểm bấu víu cho họ chẳng có ai khác ngoài người mà họ phải gọi là chồng, người mà hàng ngày họ chỉ có thể dùng chân tay ra hiệu thay cho lời nói vì bất đồng ngôn ngữ. Không cha không mẹ, không họ hàng thân thích. Họ đặt cược đời mình cho sự may rủi. Đó thực sự là một bi kịch của những cô gái trẻ.

Tôi dám chắc, những cô gái ấy, nếu gia đình khá giả, công ăn việc làm ổn định, không ai muốn gắn đời mình với những người đàn ông xa lạ, trong một cuộc môi giới hôn nhân chớp nhoáng và đầy rủi ro như vậy.

Thực tế luôn khắc nghiệt và phũ phàng hơn những gì chúng ta nghĩ.

Ngọc và nhiều cô gái khác đã tìm đến hôn nhân  để mong thoát khỏi cuộc sống nghèo khó hiện tại, và nếu có thể còn giúp đỡ được gia đình được phần nào. Những nỗi khốn khó ấy, Ngọc trải qua rồi và cô hiểu hơn ai hết. Học hết lớp chín, Ngọc tự xin nghỉ học để theo người ta lên thành phố làm thuê. Vì cô thấy được gánh nặng trên vai cha mẹ mình. Cô không thể hồn nhiên cắp sách đến lớp trong nỗi cơ cực của mẹ cha. Cô đi làm như là cách để báo hiếu. Mỗi tháng, Ngọc đều nhờ người gửi một triệu về cho mẹ, giúp mẹ trang trải cho cả gia đình.

Những năm tháng làm thuê làm mướn ấy, hẳn không dễ dàng với cô. Trình độ có hạn, cô biết nếu có cố gắng lắm, chỉ có thể xin làm những việc chân tay, với thù lao rẻ mạt. Cuộc sống rồi sẽ chỉ như thế mà thôi. Và với lý do ấy, cô theo người ta đi lấy chồng ngoại. Lấy chồng – mà thực ra là Ngọc đi tìm một lối thoát cho cuộc sống của mình. Vì có ai lấy chồng mà chỉ gặp nhau vỏn vẹn một ngày ở trung tâm môi  giới, tên “người ta” còn chưa thuộc, tiếng “người ta” còn không hiểu đã đồng ý làm đăng kí kết hôn. Kiểu hôn nhân ấy có khác nào một hợp đồng sống được kí kết.

Tôi không đủ can đảm đi tìm con số thống kê xem đến nay đã  có bao nhiêu cô gái Việt làm dâu xứ người phải thiệt mạng một cách tàn khốc như Ngọc. Nhưng những câu chuyện của những người con gái ấy, dù chỉ vô tình một lần được nghe cũng đủ khiến người ta bị ám ảnh mãi. Có cô theo chồng về nước, hoa cưới chưa kịp úa đã thành vợ chung cho đàn ông của cả một gia đình. Có cô đám cưới vắng mặt chú rể, sang đến nơi mới hay chồng vừa cụt chân, vừa bị điên khùng; tối ngày bị chửi rủa và đánh đập tàn tệ. Có biết bao nhiêu người con gái thân cô thế cô nơi đất khách quê người, ban ngày thì là con ở, đầu tắt mặt tối; ban đêm thành nô lệ tình dục của chồng, chịu đựng những sự giày vò thân xác đớn đau mà không thể kêu ai. Nhiều người không chịu đựng nổi sự hành hạ đã liều lĩnh bỏ trốn. Nhưng không có tiền, không biết tiếng, họ lại bị rơi vào ổ mại dâm.  Người liều mình nhảy lầu chạy trốn thì cũng bị chết.

Những câu chuyện thê thảm ấy dằng dặc trên mặt báo mỗi ngày. Nó khiến bất kì người bình thường nào cũng phải kinh sợ.

Ấy vậy mà những tấm thảm kịch đẫm máu ấy không đủ khiến giấc mơ lấy chồng ngoại của  những cô gái tuổi đôi mươi ở đồng bằng sông Cửu Long bị dập tắt. Hàng ngàn cô dâu Việt được xuất ngoại mỗi năm. Phường cù lao Tân Lộc (huyện Thốt Nốt, tỉnh Cần Thơ) còn được mệnh danh là “đảo Đài Loan”  vì đây là địa phương dẫn đầu phong trào… chị em lấy chồng Đài Loan! Cái phong trào này mới nực cười làm sao, chua chát làm sao! Những cô gái phơi phới tuổi xuân nô nức, háo hức kéo nhau lên phố, sẵn sàng đứng xếp hàng cả dãy dài cho những người đàn ông lựa chọn. Thậm chí họ cũng không thấy phiền hà khi những người đàn ông xa lạ kia đòi kiểm tra răng miệng, chân tay hay thậm chí xem cả ngực mình. Họ không coi đó là sự xúc phạm nhân phẩm. Họ chỉ đơn giản nghĩ rằng nếu đươc lựa chọn thì họ đã gặp hên. Số phận với họ - xét cho cùng chỉ là sự hên xui. Người hên thì vẫn lấy được chồng tốt. Chồng tuy già nhưng sẽ được yêu chiều. Già thì càng chín chắn. Đó là cái lý của họ. Nói đúng hơn thì đó là niềm tin của họ. Họ tin thế và làm theo thế.

Tất nhiên không phải cô gái Việt nào cũng phải gánh chịu một kết cục đau buồn  cho cuộc hôn nhân nơi xứ lạ của mình. Nhưng nhưng người thấy hài lòng với cuộc phiêu lưu “hôn nhân ngoại” của mình – hình như không nhiều.

Điều ấy cũng dễ hiểu. Những cô gái ít học, tuổi vừa đôi mươi, chân ướt chân ráo từ các vùng quê đổ dồn về các trung tâm môi giới hôn nhân. Họ gặp những người đàn ông ngoại quốc xa lạ. Thậm chí có khi  chỉ nhìn người qua ảnh chụp. Ngôn ngữ không biết. Văn hoá không rành. Chưa kể sự chênh lệch về tuổi tác khiến việc gắn kết những cô gái Việt và những chàng rể ngoại có lúc trở nên lố bịch và kệch cỡm. Không có khái niệm tình yêu trong những cuộc hôn nhân chớp nhoáng ấy.

Số tiền 3,8 triệu VNĐ cùng 500 USD mà chồng của Thạch Thị Hồng Ngọc  biếu bố mẹ vợ ngày cưới đủ khiến cô nở mày nở mặt với hàng xóm láng giềng. Gia đình nghèo khó ấy, ngoài Ngọc, chị gái Ngọc đã lấy chồng Đài Loan, em gái Ngọc cũng đang tiếp tục làm thủ tục lấy chồng Đài Loan. Không hiểu sau cái chết đau đớn của Ngọc, cuộc hôn nhân của em gái Ngọc, của những cô gái cùng làng với Ngọc có bị huỷ bỏ hay không?  Điều ấy thật khó xảy ra. Vì kết cục đau buồn của Ngọc, của những cô dâu Việt bỏ mạng nơi xứ người không phải họ không biết. Nhưng họ không còn lựa chọn nào khác.

Vâng, họ không còn lựa chọn.

Không có ruộng đất để làm nông nghiệp. Không có tiền để học nghề.

Nếu vẫn tiếp tục sống ở quê, không công ăn việc làm,họ sẽ sống ra sao? Ai sẽ lấy họ? Lấy chồng, sinh con đẻ cái trong khi cuộc sống khó khăn, chẳng phải là họ đang làm khổ mình và con cái mình hay sao? Tha phương lên thành phố kiếm sống, đâu phải ai cũng kiếm được việc làm. Chưa kể những cạm bẫy nơi phố thị luôn giăng sẵn, rình bắt những cô gái quê chất phác và khờ khạo.

Cái nghèo, cái khổ đeo đẳng họ khiến họ bám vào hôn nhân với những ông chồng ngoại như người sắp chết đuối bám vào phao cứu sinh.

Sự ra đi của Thạch Thị Hồng Ngọc làm người ta đau xót. Cái chết giúp cô thoát khỏi những nỗi khổ đau mà cô phải một mình chịu đựng nơi xứ lạ.

Chỉ mong rằng cái chết ấy đủ sức cảnh tỉnh những người con gái khác.

Bởi vì trong lúc chờ người khác cứu,  họ cần phải tự biết cứu mình.

*

Chắc chắn những người tham gia môi giới cho cuộc hôn nhân của Ngọc sẽ phải trả lời trước pháp luật về trách nhiệm của mình. Nhưng một vấn đề lớn hơn mà chúng ta phải đối mặt, đó là giải quyết việc làm cho lao động phổ thông ở các địa phương. Ở những nơi đó, đất nông nghiệp bị chia sẻ cho các dự án, cho những sân gôn. Người nông dân bị đánh bật khỏi ruộng đất. Những bi kịch của họ cũng từ đó mà nảy sinh.

Khi nào và bao giờ chúng ta chấm dứt được điều đó?

Khi nào những cô gái như Thạch Thị Hồng Ngọc không phải bươn chải ra phố và dấn thân vào cuộc hôn nhân bôn ba nơi xứ người để rồi ngày trở về chỉ còn một nắm tro tàn, chấm dứt vĩnh viễn tuổi hai mươi.