Tản mạn của Phong Điệp

Vết dấu

Liệu có không vết chim bay ngang trời? Con đã trở về con đường làng đất cũ, ngước lên cao xanh mà rưng rưng tự hỏi.

Cách biệt đã hơn hai mươi năm, nay về lại chốn cũ làng xưa sao thấy xa vời vợi. Vết dấu thời gian chỉ còn sót lại con đường đất xuống cấp , nằm cô quạnh bên khu công nghiệp và đô thị mới, đèn đuốc sáng rỡ ràng. Những sống trâu gồ ghề, gân guốc; những ổ gà nham nhở, cỏ dại tràn lên bề mặt - con đường bỗng giống như sợi vải thừa bám  lắt lẻo bên một tà váy mới. Có đường mà không có vệt xe hằn qua. Có đường mà lạnh ngắt dấu chân người. Đường nằm đó, như thể đã hoá thạch từ cả trăm năm. Vì không nằm trong đất quy hoạch, nên con đường may mắn (hay kém may mắn?) để sau bao nhiêu biến thiên, vẫn còn lại như một dấu tích khó xoá, trong lúc toàn bộ khu đất của làng cũ đã một ngày kia đã đội nhà cao tầng thành phố xá, thành nhà máy, thành siêu thị. Người làng xưa đua nhau rời vào phố, hoặc sống chông chênh trên những tầng cao lồng lồng gió, bất chợt một ngày u ám bỗng thấy thèm mùi đất đồng vào vụ, mùa cải mới ra hoa. Làng cũ xa mà gần như thể còn ngay đây thôi.

*

Ngày ấy, cả làng chỉ độc một con đường để ra với phố. Làng thì hiu hắt, phố thì rậm rợp. Tiếng còi hú đón thợ vào ca vẳng về làng nghe mang mang như gió thổi từ đỉnh núi. Người làng nghe còi mà chuẩn bị việc cho ngày mới. Người lớn dắt xe đi làm. Trẻ  tấp nập chờ nhau trên con đường độc đạo, cùng tới lớp. Chiều về ngồi tràn trên bờ cỏ, ngắm mây chiều. Chẳng buồn lo nghĩ, chẳng thèm sầu vương. Trẻ làng khói bếp ám trên tóc, trên má. Trẻ làng nụ cười lấp lóa nắng, lấp lóa gió đồng. Trẻ làng bện vào nhau như măng như khoai. Hồn nhiên mà lớn. Những đôi lứa cứ tự nhiên cùng nhau mà lớn. Mắt nhìn nhau thấy ướt. Tay cầm tay thấy run. Hàng rào đài bi thành đường rước cô dâu về nhà chồng. Những đứa trẻ của làng lại tiếp tục được sinh ra, và lớn lên. Lại hồ hởi chạy chân trần trên con đường đất nhem nhuốc bùn rơm, và bỏng rẫy nắng hè.

Mùa mưa, vết dấu còn lại của làng chỉ là những nóc nhà nhẫn nại đợi nước rút. Con đường sống trâu bị nước xóa trắng. Ngọn tre heo hắt vẫy gió giữa mênh mông đồng nước.

Nước rút, con đường làng được trả về với người. Đất trơn nhão, quyện quánh vào dép, vào bánh xe đạp. Trẻ con người lớn, chân trần bíu vào đất. Mà đi. Mà sống.

Chớp mắt đã mười mấy hai chục năm. Thành phố mở rộng đến chóng mặt. Vắng bóng những ông già ngồi ngã tư đầu phố, tranh thủ đọc báo hàng ngày trong lúc chờ khách vào cắt tóc. Thiếu những xe lục tầu xá cọt kẹt trên phố khi khuya về. Thiếu tiếng rao bánh mì nóng nôn nao mỗi sớm. Thành phố bây giờ ồn ã tiếng còi xe và giăng giăng những cửa hàng cửa hiệu đèn đuốc sáng choang. Những cô bán hàng chân dài, váy ngắn, son phấn mĩ miều, vừa quen vừa lạ.  Những con đường mà hơn mười năm trước, chín giờ đêm người ta không dám đi qua, thì nay nửa đêm nhạc nhẽo vẫn còn xập xình, rượu táo mèo và mùi mực nướng vẫn còn thơm rực phố. Làng xưa thì tuyệt nhiên không còn nếp nhà cũ nào trụ lại  nữa. Không còn bà Sửu ôm thúng xôi chờ tụi trẻ đi học qua mỗi sáng. Không còn ông Sì  chong đèn canh cá suốt đêm.

Biết tìm đâu mố cây cầu gỗ cũ, mỗi buổi chiều xưa con ngóng mẹ. Tìm đâu mái rạ bén lửa từ đám than bếp chưa tàn hết , giữa đêm đêm bỗng sáng bừng bừng. Mùi lửa khét nhiều năm vẫn ám ảnh. Đến nỗi có đêm không dám khép mắt lại vì sợ cơn mơ lửa lại bất chợt ập về.

Chừng ấy năm… Biết tìm đâu làn roi quất nát tường đất bên hè. Mẹ thương con không nỡ trút roi xuống da mềm con trẻ. Con nem nép nhìn mặt mẹ căng lên vì giận dữ. Biết sai nên con không dám khóc. Biết sai nên nhẫn nại đợi vệt roi hằn. Mẹ -  giữa cơn nóng giận, quăng roi, ôm con, nước mắt ướt đầm ngực áo. Cả năm cả tháng ba mẹ con dùi dũi ôm nhau. Mẹ làm sao có thể làm con đau. Mẹ làm sao có thể ghét bỏ con. Nhìn con mẹ lại nhớ cha. Những đêm khuya còm cõi thèm mùi mồ hôi của  chồng. Sau này lớn lên con mới hiểu. Cha biền biệt cả năm. Hoạ hoằn lắm với đáo về thăm nhà. Nhưng mẹ vẫn đợi hàng đêm. Sợ mình sẽ ngủ quên lúc chồng về gọi cửa.

Có lần con đã bừng thức giữa đêm. Thấy bóng cha hằn lên vách cửa gió mong manh. Tiếng khóc mẹ nghẹn ngào. Nhưng cơn buồn ngủ khiến con lại say giấc. Sáng mở mắt đã thấy dáng cha xa mờ trên con đường đất sống trâu bời bời gió. Gió từ đồng. Gió từ  sông. Sao lòng cũng chênh chao gió?

Con gọi cha là gió. Gió đã bay đi mất rồi.

Làng cũ cũng theo gió rồi…

*

Chừng ấy năm đã qua. Khoé môi cười soi gương còn thấy lạ, ngày cũ lục tìm mơ hồ như khói hoàng hôn…