Đặng Hoàng Thám Truyện ngắn
TRĂNG PHÍA SAU ĐÌNH
Đến giữa tháng Tư, mưa bắt đầu rớt nặng hạt. Cây cối xanh mướt lại sau những ngày cằn cỗi, ủ rũ bị thiêu đốt dưới cái nắng hầm hập như nung. Đã gần tới lễ Thượng Điền, nam thanh, nữ tú nôn nao, nhiều đôi hẹn hò gặp nhau ở lễ cúng “ông Thần”.
Tôi đi hội đình như một khách nhàn du. Mấy gánh chè cháo, lao xao nhộn nhịp những người. Có kẻ đến với hội đình để vui chơi. Có người đi lễ để cầu mong sự tốt lành. Cánh thanh niên – thường hay mơ mộng – dạo chơi hội đình để mong gặp được một “giai nhân” như ý! Những chàng trai có ánh mắt đa tình, lãng mạn. Những cô gái ngây thơ, e thẹn nhưng thỉnh thoảng hay liếc nhìn xem có ai nào theo đuổi mình không? Vài gã say rượu ngật ngừ buông lời bình phẩm tục tỉu về các cô gái giang hồ. Trống nhạc thì thùm, chập choả len ken, mõ chuông lốc cốc, ngân nga. Tiếng người gọi nhau ơi ới.
…Tôi gặp Thảo,ngờ ngợ: “Xin lỗi! Có phải…Thảo không?”
“A!…Anh Hùng! Anh đi chơi đình à?”_Thảo có vẻ bất ngờ.
- Anh đi chơi…Em bây giờ ra sao? Có khỏe không. Chồng con thế nào?
- Dạ. Em vẫn khỏe…Đã có hai đứa con…
Tôi khẻ thoáng nhìn Thảo. Cô ấy có vẻ ngại ngùng khi gặp lại tôi. Thời gian đã làm người con gái đẹp, xinh xắn ngày xưa sớm phai tàn nhan sắc. Gương mặt Thảo khô gầy, đuôi mắt lộ những dấu chân chim, làn môi nhợt nhạt… Thảo cho biết cuộc sống của cô tuy không khá giả gì cho lắm nhưng tạm ổn. Chồng cô biết thương yêu vợ con, anh ấy quê ở miền ngoài phiêu bạt vào đây làm công nhân xây dựng. Tôi có nhắc về Tạo – Thảo lằng lặng thoáng nhìn về phía sông. Gió vần vũ làm rơi lả tả những bông hoa sứ nhụy vàng ươm, cánh mỏng mịn, trắng toát. Khói nhang là đà quần quận ở cái chậu lư lớn giữa sân đình… Tạo – anh chàng đẹp trai, học giỏi, con nhà giàu, giờ ở tận đâu đâu bên trời Tây xa lắc.
.
“Mình... “xử” nó đi em! Còn năm cuối... làm sao để “nó” được! -“Xử” làm sao?... Em sợ quá, tại anh đó!” – “Anh có hỏi thăm…Bà mụ Tư chuyên môn nạo, phá thai ở dốc cầu Rạch Vọp”
Th…đi theo T đến Rạch Vọp. Cạnh nhà bà Tư mụ có một ngôi chùa với khoảng sân khá rộng. Một đám con nít chừng mười mấy đứa đang vui chơi, chạy giỡn dưới bóng cây bồ đề tàn lá um tùm. Thỉnh thoảng có tiếng khánh mõ len ken, lốc cốc vọng ra từ trong ngôi chùa mái cổ, rêu phong. Hỏi ra, Thảo mới biết đây là đám trẻ mồ côi, được các sư cô ở chùa mang về nuôi dưỡng. Nghe nói, có nhiều đứa còn đỏ hỏn, người ta lén mang đến bỏ trước cổng chùa trước khi trời sáng. Th… rùng mình, nếu như có con, biết đâu, sau nầy con của mình sẽ có mặt trong đám trẻ mặc áo nâu sòng, dáng gầy ốm, da trắng xanh xao, đầu cạo ba vá ấy!
Th… đi những bước chậm chạp ra khỏi nhà bà mụ Tư. Cô vô cùng kinh hải.Th… sợ toát mồ hôi hột khi lần đầu tiên nguời ta đưa những vật kim loại sáng loáng, hình thù lạ lẩm vào sâu trong chổ kín của mình. Có một sự sống đã bị hủy đi một cách lén lút! T…vụng về an ủi Th…: “Nữa…nữa cưới nhau, mình sẽ để!”. Th… im lặng, cô chẳng màng đến những lời của T, bởi cô cảm thấy sự đau đớn trong thể xác cùng với sự dằn vặt, hụt hẩng khó cắt nghĩa trong tâm hồn! Th…đã thành đàn bà vào những ngày đầu của năm học cuối. Rồi cô sẽ đi đến một nơi phương xa nào đó, hoặc quay về vùng quê nghèo khó mênh mang nước mặn, phèn chua với những cánh rừng bạt ngàn, xanh ngút, xa xăm; hoặc cô sẽ có một cuộc đời chưa thể hình dung được!
.
“Lúa năm nay trúng quá. Nhưng giá cả như vầy cũng như không!”
“Mình ráng để, đừng bán lúa non nghe ông”
“Không bán thì tiền đâu gởi cho con Th…đóng học phí với ăn ở trên đó!”
“Con Th cũng gần ra trường rồi”
“Còn phải xin việc…Tôi nghe nói cái vụ nầy tốn kém lắm!”
“Chỉ trông nó đi làm, có tiền phụ giúp mình lo cho đám em của nó!”
“Tại mình nghèo…nên thua thiệt đủ thứ! Mình đâu có quen biết ai đâu mà gởi gắm nó!”
Hai vợ chồng ông Tám có vẻ lo lắng cho tương lai cô con gái lớn. Th là chị của bốn đứa em nhỏ. Ở quê Th học khá giỏi, hạnh kiểm tốt, gia đình bậc tầm, sống nhờ mấy công ruộng với một vuông tôm nhỏ. Th lớn lên. Nắng, gió biển làm da dẻ cô mặn mà.Th có vẻ đẹp của một cô thôn nữ: hiền lành và duyên dáng, ngây thơ.
.
Thảo không trở về nhà nữa. Cô học dở dang năm cuối nên không tốt nghiệp được. Thảo ở lại với cái thành phố ồn ào, náo nhiệt nhưng có nhiều kỉ niệm thời con gái khó quên. Tạo – người yêu thời đại học của Thảo đã theo gia đình đi đến nơi xa xôi hơn nửa vòng trái đất. Còn lại với Thảo là câu chuyện tình buồn của một thời dang dở. Trong thời gian tìm việc làm, cô phụ bán Bar của một khách sạn lớn. Thảo được nhiều khách ưa thích, bởi vóc dáng cô dễ nhìn và cô còn ca vọng cổ khá hay!
.
Trống đình rộn lên thùng thình. Đám đông xúm lại xem các “học trò Lễ” nhất bộ nhất bái, cúc cung phẩm vật cho Thần trong không gian trang nghiêm, tràn ngập khói hương.
“Thảo có nhớ hồi ấy bọn mình đi chơi đình không?”
“Ừ! Hồi đó vui quá…bây giờ anh em, bạn bè không còn ai!”. Giọng cô thoáng buồn. Tôi yên lặng, nghe lòng man mác. Những cánh hoa sứ mới rụng đêm qua còn rải rác trắng trên sân đình. Người đi lễ hội tươi vui, hớn hở…Dấu thời gian như chỉ còn đọng lại trên mái rêu mờ. Con kỳ lân trấn môn bên cửa đình nhe nanh múa vuốt như hăm dọa tôi lúc tôi chăm chăm nhìn nó.
.
Cách ba mùa hội đình từ khi gặp Thảo, tôi trở lại B.T. Vẫn đèn nhang mờ ảo, cờ phướng đỏ xanh. Cội sứ già trước sân đã lớn cao hơn trước chút ít, hoa thơm phảng phất. Chiều, nắng xiên xiên vàng nhạt chiếu hắt lên vách tường ám chút muội rêu của ngôi miếu nhỏ bên hông đình. Thật bất ngờ, tôi gặp Tạo đi với một phụ nữ có vẻ như là vợ hoặc bạn gái của anh ta. Tạo khá mừng rở khi gặp và nhận ra tôi. “Gần mười năm rồi còn gì! Mười năm qua nhanh hơn cả một giấc mơ!”.
Tôi, Tạo, bạn gái của anh ta và Long ngồi uống bia ở nhà hàng nổi dưới bến sông cạnh đình. Long hồi xưa học chung lớp với bọn tôi. Anh ta hiện đang là một cán bộ của ngành văn hóa thông tin huyện. Long kể chuyện về một vài người bạn cũ: “Mấy ông có nhớ Hải Lười không? Hắn ta bây giờ là thạc sĩ văn chương, chuyên nghiên cứu về văn hóa dân gian… Đã đoạt giải thi viết văn bia ở B.T” – “Tôi có nghe chuyện nầy. Nhưng không hiểu sao có nhiều người nói cái văn bia ấy có nhiều chữ sai chính tả. Chẳng hạn chữ chim muông viết thành chim muôn. Cơ quan văn hóa phụ trách di tích đã cho sửa lại theo sự góp ý của nhiều người và sau khi đã tra cứu kỹ lưỡng các sách vở liên quan. Người có trách nhiệm đổ thừa là chữ nghĩa, bản gốc do thạc sĩ Hải cung cấp!”- “Đâu phải thạc sĩ là viết không sai đâu. Có điều, Hải Lười sai hơi nhiều chữ và quá lộ liểu!” – …“Dạo nầy nghe nói đầy tai về chuyện bằng giả, học thật, học giả” – “Có cầu, tất yếu phải có cung thôi!”- “Xã hội mà, phức tạp lắm! Điều cần thiết là xã hội được định hướng và quản lý như thế nào!”- “Đã có Nhà nước lo chuyện ấy!” - “Thời bây giờ, cuộc sống thay đổi nhanh quá! Có rất nhiều người phải tập thể dục để giảm béo! Nhưng mấy anh thấy đó. Vẫn còn nhiều bất cập! Có những người rất giàu, phất lên rất nhanh…và cũng có những kẻ còn rất nghèo!” – “Trong nhóm bạn bè cũ mình cũng vậy…Có người còn rất đáng thương kia… Thảo! Phương Thảo mấy ông còn nhớ chứ?”. Tạo khẽ giật mình! Tôi ái ngại: “Thảo thế nào… anh Long”.
“Thảo bị cái mà các hội Phụ nữ người ta lên án và gọi là “bạo lực gia đình”- “Thảo bị chồng hành hạ, đánh đập ư?”-“Còn hơn thế …thật dã man”- Long nói.“Thảo là cô gái có học, hiền lành mà sao lại khổ quá vậy!?”- “Đó là sự trớ trêu của thân phận con người…Giống như “động từ bất quy tắc” trong tiếng Anh, ta không hiểu tại sao nó như vậy, nhưng cứ phải dọc theo, nói theo!”.
.
Gã đàn ông mặt mày góc cạnh, bàn tay thô ráp, vất ly rượu cạn ra ngoài sân.
“Tao cặp với ca- ve thì sao? Hồi đó, mầy lấy tao vì bí đường thôi! Mầy cũng đã từng hư hỏng rồi mới ưng tao…”
“Anh nói với vợ con như vậy mà nghe được sao!… Lúc lấy anh tôi cứ nghĩ anh là người cao thượng nhất trên đời nầy!”
“Lúc ấy mầy còn trẻ và coi cũng khá đĩ…Còn tao chỉ là thằng lông bông…Tao với mầy tạm thời nương dựa nhau. Tao khoái đàn bà, con gái, còn mầy muốn có chồng cho giống người ta! Nói thật.Tao cũng không tin con Thiệt, con Thà là con của tao!?”
“Tôi không ngờ lòng dạ anh … xấu xa, khốn nạn như vậy!”
“Mầy dám chửi tao à con khốn…”. Hắn nghiến răng, núm tóc, giật ngược Thảo lại và tát mạnh vào mắt cô một cái “bốp”. Hắn xô Thảo té sấp vào vách căn nhà lá xiêu vẹo. Thảo che mặt khóc hu hu, tức tửi…Mấy hôm sau, mắt trái cô bầm tím, sưng húp lên vì bị chấn thương và bởi do cô khóc nhiều…
Về gã chồng vũ phu của Thảo, hắn nguyên là công nhân thời vụ, đi theo công trình, sau lên tổ trưởng. Một lần nọ, ăn quen, hắn cùng vài công nhân khác, toa rập, thông đồng với một kỹ sư, ăn cắp sắt của công trình đi bán bị bắt quả tang. “Vị” kỹ sư bị câu lưu điều tra, còn chồng của Thảo nhanh chân trốn thoát. Về quê, thất nghiệp, anh ta xoay qua chạy xe ôm đưa rước gái bán bia…Thảo ở nhà may vá thêm, chồng cô rất ít khi đưa tiền cho cô, khi nào hắn thật cao hứng thì cũng chỉ có vài chục ngàn lẻ!
“Ôi! “Hồng nhan bạc phận... Tội nghiệp quá!”- Bạn gái của Tạo buột miệng. Cô ấy có cái môi trên hơi vẩu lên, tô son hồng giống như các cô người mẫu, trông khá xinh!
“Thảo bây giờ tàn tạ lắm! Hình như cô ấy không được khỏe. Hôm đó tôi có gặp Thảo, tôi khuyên Thảo đi khám bệnh. Thảo nói không có thẻ Bảo hiểm y tế, không lo nỗi tiền thuốc men, viện phí! Tôi nghe vậy, về vận động xin được cho cô ấy một thẻ…”
Mọi người thoáng yên lặng khi nghe Long kể đến khúc đó. Hình như ai cũng có một cách suy nghĩ riêng về trường hợp của người bạn cũ kia. Tạo không có phản ứng gì rõ ràng lắm! Tôi cũng vờ đi chuyện ấy dù trong lòng nghe băn khoăn, đau đáu!Tạo kể cho chúng tôi nghe vài chuyện nơi đất nước anh ta định cư : “Các chi phí tính từ “đô” Mỹ nhân lên hai chục ngàn lần so với tiền mình! - Nầy nhé, phở từ 7 đến 12 đô một tô! Hớt tóc 15 đô. Bánh mì đen 2 đô một ổ. Trợ cấp thất nghiệp 600 đô một tháng…Trồng răng giả không dưới ba chục triệu tiền Việt một hàm... Bọn Mỹ văn minh và rất thực dụng, đôi khi cũng khá “ngu” và hời hợt…Đàn bà, con gái mình ở bên ấy lấy Mỹ cũng hơi nhiều, họ nói Mỹ sạch sẽ, ít đánh chửi phụ nữ và rất chiều vợ! Thu nhập của tôi một tháng gần bốn ngàn, thuộc loại khá ở bên ấy so với thu nhập bình dân…” – “Chúc mừng. Chúc mừng! Chúc mừng sức khỏe, thành đạt…”
.
“Xèo…xèo…”. Mùi bánh xèo chín chảo bay lên ngào ngạt, thơm phưng phức-“Mấy anh ăn bánh xèo tiếp giùm em”- Người phụ nữ mặc chiếc áo màu lam cũ kỹ, đội cái nón vải tròn phủ che vầng trán, chào mời khách. Chị ta ngồi chăm chỉ chiên bánh bên hong đình Tôi và Long nhìn ra được là Thảo! - “Thảo!…Thảo… em bán bánh xèo à?”- “Dạ… lâu lâu có cúng đình, em tranh thủ bán kiếm thêm chút tiền!”
Tạo và bạn gái của anh ta đi chung với chúng tôi. Bọn tôi dạo chơi quanh đình sau khi đã sương sương vài chai bia dưới nhà hàng nổi. “Không biết anh ta có nhìn ra người phụ nữ nghèo khó, cô sinh viên ngày xưa, đã có một thời từng là người yêu, đầu ấp tay gối với mình không!?”. Tạo dắt tay cô bạn gái lướt nhanh, nhập vào giữa dòng người đông đúc, nhộn nhịp. Tôi định gọi anh ta nhưng rồi lại thôi! Tôi bỗng nghe trong lòng mình chút ngán ngẫm bâng quơ!
Tôi gặp lại Tạo lúc anh chàng đốt nhang cúng “ông Thần” ở chánh điện. Tạo lâm râm, khấn vái gì tôi không rõ. “Tôi mới gặp Thảo”- “Thảo…Thảo nào?”- “Thảo học chung với mình ở K33 đó!” – “À…thế à?”- Tạo nhíu mày có vẻ như cố nhớ điều gì đó - “Tôi…tôi sẽ gặp cô ấy sau.Tôi đang đi với bà xã…sắp cưới” – “À… ra vậy!”- Tôi buột miệng.
Mấy tháng sau, tôi và Long ngồi uống cà phê ở một quán nước ven sông gần ngôi đình cổ. Tôi chợt nhớ lại chuyện Tạo về nước- “Từ bữa ấy, ông Việt kiều Tạo có tìm Thảo không?” – “Có thấy gì đâu…anh ta biến mất tiêu…Tạo giàu quá! Phải chi anh ấy giúp cho Thảo chút ít thì hay biết mấy. Địa phương có cấp “sổ nghèo” cho Thảo, nhưng chỉ với tinh thần hổ trợ thôi!”-Tôi và Long không ai bảo ai, yên lặng nhìn ra bờ sông. Gió xao xác...Trăng lưỡi liềm cong cong, xanh xao như người bị ốm, len lén nhú lên sau mái hiên đình.