Buổi giao lưu có tên “Nguyễn Ngọc Tư - Từ cánh đồng đến dòng sông” do Nhà xuất bản Trẻ, Sài Gòn Media và Hội Nhà văn Hà Nội phối hợp tổ chức trong khuôn khổ Hội chợ sách Quốc tế Việt Nam lần thứ 4 diễn ra tại Triển lãm Giảng Võ, Hà Nội, cũng là dịp Nguyễn Ngọc Tư ra mắt tiểu thuyết đầu tay.
Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư tại buổi giao lưu
Như nhiều cuộc giao lưu, tọa đàm giới thiệu sách khác tại Hà Nội, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên đảm nhận vai trò dẫn chương trình. Nhiều nhà văn lớn tuổi đã đến chúc mừng tác giả trẻ như nhà văn Nguyễn Xuân Khánh, nhà văn Châu Diên, nhà phê bình Ngô Thảo… Bên cạnh đó, đông đảo nhà báo, đồng nghiệp cùng độc giả yêu mến nữ tác giả “Cánh đồng bất tận” đã đến chia vui cùng Nguyễn Ngọc Tư khi chị ra mắt tiểu thuyết đầu tay có tên “Sông”.
Ý kiến, cảm nhận của một số nhà văn, nhà phê bình cho rằng, với “Sông” Nguyễn Ngọc Tư đã bước ra khỏi vùng quen thuộc của mình là truyện ngắn và tạp văn, và khi đã bước ra khỏi vùng quen thuộc an toàn ấy cũng có nghĩa là Tư đã chấp nhận thử thách mới. Nhưng có một thứ mà khi bước vào tiểu thuyết Tư vẫn giữ lại, đó là giọng văn trầm buồn, hơi văn bảng lảng đã làm nên “thương hiệu” của Tư trong truyện ngắn và tạp văn. Nói về điều này Tư hài hước “có lẽ tôi theo chủ nghĩa bi quan, nhưng biết đâu đó cũng là điều làm nên bản sắc của tôi trong văn chương”. Trước đó, trên báo Tuổi trẻ, trong ý kiến nhận xét về “Sông”, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên đã viết câu kết một cách hình tượng: “…Theo Sông đã gặp lại một nhà văn quen đã có lạ, lạ nhưng vẫn quen”. Tại buổi giao lưu, thậm chí ông cho rằng, truyện dài “Cánh đồng bất tận” của Tư trước đây đậm đặc tính tiểu thuyết hơn “Sông”.
Cái tên Nguyễn Ngọc Tư đã và đang có sức hút mạnh mẽ đối với độc giả và giới báo chí
Một số câu hỏi đã được đặt ra cho tác giả “Sông”. Có độc giả băn khoăn về sự mênh mang của tác phẩm và hỏi tác giả định cho nhân vật tìm gì ở cuối dòng sông Di? Nguyễn Ngọc Tư trả lời: “Bạn cứ hình dung có thằng nhỏ nghĩ rằng nó bị mất quả bóng, nó cất công tìm, và khi nhìn thấy quả bóng nó phát hiện ra cái cảm giác mất mát đang đè nặng không phải từ quả bóng. Vậy là nó lại đi tìm thứ mà chính nó còn không biết là gì ấy…”. Còn nhiều độc giả muốn hỏi thêm những điều xung quanh cuốn sách mới cũng như về việc sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư, tuy nhiên, do thời gian hạn chế nên không có cơ hội. Trong suốt cuộc giao lưu, Nguyễn Ngọc Tư tỏ ra kiệm lời và không mấy hoạt khẩu, tuy nhiên, đổi lại chị “được điểm” ở sự mộc mạc, chân tình. Ở phần đầu buổi giao lưu tác giả “Sông” tỏ ra dí dỏm: Các bạn chỉ nên hỏi một câu, và đặc biệt tôi rất thích những câu hỏi dễ như vì sao chị ghét chiến tranh, yêu hòa bình. Có ý kiến chất vấn về sông Di trong tác phẩm có phải một dòng sông cụ thể nào hay mang không khí của sông nước Cà Mau quê tác giả, Nguyễn Ngọc Tư nói: “Sông ở đây thực ra chỉ là bối cảnh, là cơn cớ cho những chuyến đi mà thôi…”.
Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng, vì “Sông” vừa mới phát hành nên chưa thực sự sống đời sống của nó. Chỉ một vài người được đơn vị xuất bản tạo điều kiện cho đọc bản thảo trước, còn lại các phóng viên và độc giả đều lật vội vài trang để nắm tinh thần, hoặc căn cứ vào những thông tin ban đầu trên báo chí để hỏi, còn lại đều là “hỏi mò”. Vì thế, cũng dễ hiểu khi có câu hỏi cho rằng tiểu thuyết của Nguyễn Ngọc Tư đề cập đến cả vấn đề… biển đảo, lại có người nghĩ đây là một cuốn sách viết về… đồng tính trong khi tác giả không hoàn toàn thừa nhận những điều này. Có lẽ sẽ còn nhiều cảm nhận, nhiều ý kiến, thậm chí nhiều tranh cãi nữa khi “Sông” có thời gian thâm nhập vào thị trường, thực sự sống đời sống của một cuốn sách văn học.
Vừa kí tặng sách vừa trả lời phỏng vấn
Nguyễn Ngọc Tư lóe sáng từ cuộc thi “Văn học tuổi hai mươi” khi đoạt giải nhất cuộc thi lần thứ nhất năm 1995 với tập truyện ngắn “Ngọn đèn không tắt”. Uy tín văn chương của chị tiếp tục được khẳng định qua một loạt các truyện ngắn in trên các tờ báo uy tín, đặc biệt là truyện ngắn “Cánh đồng bất tận”, một dấu mốc quan trọng để cái tên Nguyễn Ngọc Tư được đông đảo bạn đọc biết đến. “Cánh đồng bất tận” đã được dựng trên sân khấu, được chuyển thể thành kịch bản phim nhựa. Vốn đã thành danh với thể loại truyện ngắn và tạp văn, với việc ra mắt “Sông” lần này, bạn đọc đặt nhiều kỳ vọng vào cây bút nữ xứ Cà Mau. Tuy vậy, qua những đánh giá tại buổi giao lưu, thì “Sông” là một cuốn sách không dễ đọc, đòi hỏi bạn đọc phải can dự vào tác phẩm, cùng tác giả giải quyết và đi tìm câu trả lời cho số phận các nhân vật. Vì thế, nếu như bạn đọc vẫn quen với giọng văn dung dị, đậm chất Nam Bộ của Nguyễn Ngọc Tư trước đây có thể sẽ bị hẫng. Trước khi cuộc giao lưu diễn ra, chia sẻ với báo chí, Nguyễn Ngọc Tư nói rằng, với “Sông” chị có thể sẽ mất đi 20 độc giả thân thiết để chỉ có thêm 2 độc giả mới”. Và Nguyễn Ngọc Tư muốn chinh phục những độc giả khó tính này.
Theo Nhà xuất bản Trẻ, “Sông” được in lần đầu 5000 cuốn bìa mềm cùng 1000 cuốn bìa cứng. Ngay sau khi phát hành, đơn vị xuất bản đã quyết định in thêm 5000 cuốn nữa. Tại buổi giao lưu, rất nhiều độc giả trẻ đã xin chữ ký trực tiếp từ tác giả.
Phúc Thiện Nguyên
Ảnh: Gia Miên
Nguồn: Văn nghệ Quân đội online