Tìm kiếm:

Số truy cập: 13490269

 

TRANG CHỦ    DIỄN ĐÀN    GIỚI THIỆU    LIÊN KẾT

 

 

 

 

ĐIỂM

BÁO

Văn nghệ,

Văn nghệ Trẻ

& một số

tạp chí

văn học...

 

 

LĂNG

KÍNH

(phỏng vấn, bình luận tác phẩm của Phong Điệp

PHONG ĐIỆP -SÁNG TÁC MỚI

 

 

Bây giờ thì bà biết, nó hận bà. Trái tim bà chưa đủ tan nát hay sao mà nó còn hận bà? Nó có hận thì bà cũng đành chịu. Bà không oán trách, cũng không hối hận. Nếu có thể quay ngược thời gian, bắt đầu lại, bà vẫn muốn được gọi nó là con (Mẹ và con và trần thế)

 

Kết quả hình ảnh cho mẹ con và trần thế

 

PHONG ĐIỆP - TẠP VĂN

  

NHỮNG DÂU CHẤM LẶNG

 

 

THƯ VIỆN TÁC GIẢ

 

Khi người ta còn biết cô đơn , biết sợ cõi hư vô và biết chết , ngày ấy còn thi ca

 

 

 

 

VĂN HỌC THIẾU NHI

 

 

 

CHÂN

DUNG

NHÀ

VĂN

 

 

“Có những phút ngã lòng/ Tôi vịn câu thơ mà đứng dậy” (Thơ Phùng Quán)

 

Home >> Nội dung website >> KẾT NỐI >> Tác phẩm - Dư luận


MINH TÂN - XA TRONG KÝ ỨC… MỘT NÀNG THƠ

 

MINH TÂN - XA TRONG KÝ ỨC… MỘT NÀNG THƠ

 

                                                                                       - TS Mai Bá Ấn

 

Sinh năm 1929 tại Tịnh Khê, Sơn Tịnh, Quảng Ngãi, đến 2017 này, nhà thơ Minh Tân (Trần Cao Minh) đã ngót nghét tuổi 90. Về tuổi tác, Minh Tân là anh cả của những người làm thơ, nhưng trên thi đàn Quảng Ngãi, cái tên Minh Tân lại xuất hiện rất muộn màn và khiêm tốn. Khiêm tốn như chính con người của ông vậy cho dù ai cũng biết ông từng là cán bộ tập kết gắn trọn đời mình với sự nghiệp cách mạng chung, cũng từng là Chủ tịch tỉnh Quảng Ngãi trong nhiều năm. Nói, Minh Tân xuất hiện muộn vì đến năm 2002, ông mới công bố tập thơ đầu tiên. Nhưng với thơ thì hình như ông đã có căn duyên từ thời tuổi trẻ. Đọc ba tập thơ ông (Theo cùng năm tháng - 2002, Nào quên - 2005 và Xa trong ký ức - 2009), dù đã chuẩn bị tâm thế rất kỹ nhưng tôi vẫn lo sợ sẽ gặp những bài thơ chính luận khô khan. Nhưng rồi càng đọc, tôi càng nhận ra, bên trong cái con người chính trị ấy là một hồn thơ có sức ẩn tàng. Nội hai câu Lục bát này thôi cũng đủ để bạn đọc thấy rằng, điều tôi cảm nhận là hoàn toàn không gượng ép:

Tôi về nhặt chút hương thu

Lá vàng rơi giữa bụi mù trần ai (Tìm).

            Câu Lục thì bình thường thôi, nhưng câu Bát thì rõ ràng là một câu thơ đọng lại ngay giữa bụi trần ai mù mịt để ta không ngần ngại bảo rằng: Đây là một cặp Lục bát hay!

            Minh Tân đến với thơ từ khá sớm, từ những tháng năm kháng Pháp. Cũng như mọi người làm thơ của thời ấy, thơ Minh Tân thấm đẫm không khí của cuộc kháng chiến “toàn dân, toàn diện” với quan điểm “văn hóa hóa kháng chiến” để phục vụ công nông binh. Đó là những lời thơ bình dị, dân dã:

Trăng treo đầu núi sáng ngời

Đêm khuya vẳng tiếng “khoan hời hò khoan”

Tiếng ai giống tiếng gái làng

Chống hạn mùa màng quyết chí đào mương (Đào mương - 1949).

Rồi những ngày cả nước lên đường đi đánh Mỹ, trai gái thi nhau rầm rập hướng về Nam trong niềm vui kháng chiến:

Đường kháng chiến vui thay

Mặc tên lửa máy bay!

Người đó đây rộn rịp

Xe pháo suốt đêm ngày (Đường kháng chiến-1968).

            Nhưng chiến tranh rồi cũng đi qua, chỉ còn đọng lại trong lòng người là nỗi nhớ:

Năm tháng theo mùa lững thững qua

Chiến tranh xao động bến sông Trà

Người đi để nhớ chiều thu ấy

Nay có vương gì chút nẻo xa (Bến sông Trà).

            Những bận bịu, buồn vui thời bình cũng trôi dần theo năm tháng, chỉ còn lại với đời người là cội nguồn quê hương với những ký ức đầy vơi cùng rất nhiều tâm trạng:

Cạnh những niềm vui thoáng chút buồn

Mái chèo khua nước, ánh trăng suông

Thời gian trôi mãi về đâu nhỉ?

Ký ức đầy vơi… gửi cội nguồn! (Cội nguồn).

Và chính những phút giây lắng đọng, da diết nhớ thương kia, ta có một Minh-Tân-thơ. Đang chu du tận trời Âu, nghe tiếng dế kêu ở góc phố Praha vẫn nhận ra “giọng quê hương mình” thì rõ ràng là phải nhớ quê hương đến thiết tha và canh cánh:

Đêm khuya vắng lặng tư bề

Nghe con dế hát giọng quê hương mình (Praha).

            Có lẽ cũng chính tình yêu không gì thay đổi được ấy mà Minh Tân có hai câu thơ về quê hương đầy tính khái quát và êm ả như một lời ru. Dễ thuộc, dễ nhớ mà cũng đầy tâm trạng. Đọc lên là thấy ngay gương mặt quê hương:

Ai về Quảng Ngãi lên Thiên Ấn

Ngược khúc Trà Giang nhớ Thạch Nham (Nhớ).

            Xuất phát từ sự cảm nhận ấy về thơ Minh Tân, tôi bắt đầu chú tâm đọc kỹ từng bài và ngỡ ngàng phát hiện ra rằng: có một miền ký ức rất xa mà vì sự bận rộn của chiến tranh, của những hoạt động chính trị, Minh Tân chưa thể hiện được nhiều trong thời gian còn đương nhiệm. Khi đã rời quan trường, cái vùng ký ức ấy lóe lên và bừng sáng mãi trong lòng, trở thành một ám ảnh thôi thúc để bật thành thơ. Trong mờ xa ký ức của Minh Tân, tôi thấy hiện lên ngày càng rõ bóng dáng một Nàng thơ. Nàng thơ ấy xuất hiện dưới ánh trăng đêm, từ “Cái thời thơ ấu mà tôi như nàng”:

Nô đùa dưới ánh trăng suông

Một bầy con nít trần truồng tắm trăng

Bây giờ ai có nhớ chăng? (Tắm trăng).

            Theo thời gian, Nàng thơ lớn lên, trở thành một thiếu nữ mộng mơ. Nhưng lớn rồi nên chẳng thể cùng nhau “tắm truồng” như thời thơ bé giữa “ánh trăng suông”. Nàng tắm trong một đêm mưa kín đáo dưới ánh trăng lúc tỏ lúc mờ:

Có cô thôn nữ đa tình

Trăng treo mờ ảo tắm mình trong mưa! (Mưa đêm).

Và chính cái sự “ảo ảo mờ mờ” này khiến Nàng thơ tuổi trăng tròn hiện lên đầy gợi cảm từ dáng vóc bên ngoài đến tâm hồn bên trong, làm tỏa dưới ánh “trăng treo mờ ảo” một làn hương trinh nữ xa xăm:

Em lớn lên cùng với xóm thôn

Hoa cau, hương bưởi gội tâm hồn

Tóc mây, vai lẳn, đời nâng bước

Mỗi vết chân vờn, mỗi nét son (Lỡ chuyến).

Một lòng thao thiết nhớ quê hương suốt những tháng năm chiến tranh và những tháng ngày công tác xa quê, nên Nàng thơ ấy hiển hiện và đi về thường xuyên trong tâm thức Minh Tân gắn liền với cảm thức về tình yêu lứa đôi nơi ruộng đồng quê kiểng:

Chạnh lòng lại nhớ đến em

Hỡi cô cắt cỏ quên liềm giờ đâu? (Vườn xưa).

            Gắn liền với giếng nước đầu làng, với vầng trăng quê hò hẹn:

Đêm nao gánh nước giếng làng

Ngờ đâu anh gặp duyên nàng gánh trăng (Hò hẹn).

            Dù bị cách ngăn bởi chiến tranh, cách trở thì Nàng vẫn hiện về trong miên man lễ hội đồng quê dưới ánh trăng ngà:

Sầu vương mấy nẻo quan san

Làng quê mở hội… nhớ nàng… mùa trăng! (Mùa trăng).

            Ở đây, ta còn ghi nhận được nét lãng mạn, tài hoa của Minh Tân khi nghĩ về Nàng thơ trong xa mờ ký ức. Cũng là hình ảnh giếng làng, vầng trăng quê hương đó, nhưng thoáng hiện trong thơ là một chàng trai tinh nghịch đến dễ thương và hết lòng đến táo bạo với Nàng thơ của mình cho dù… táo bạo quá, trời đất chẳng đồng tình:

Trăng vàng chìm đáy giếng thơi

Anh theo xuống vớt… đất trời chẳng cho! (Hò hẹn).

            Đọc thơ Minh Tân, ta thấy rất rõ hình ảnh dòng sông, bến nước, con đò xuất hiện với một tần suất cao. Chính những hình ảnh này đã trở thành biểu tượng của quê hương trong ký ức, là bối cảnh của không gian trữ tình cho Nàng thơ xuất hiện. Không gian nghệ thuật ấy chính là không gian nghệ thuật của ca dao cổ điển. Vì lẽ đó, thơ Minh Tân thấm đẫm không khí của ca dao xưa cổ - một không khí thẩm mỹ rất phù hợp cho con người tìm nẻo về với quá khứ đã đóng đinh trong ký ức chính mình:

Sông nước xưa… rong đã khó tìm…

Có ai đó mỏi mòn bên bến đợi!(Vớt rong).

            “Ai đó” là câu hỏi nhưng cũng chính là khẳng định sự xuất hiện của Nàng thơ trong trăng vàng ký ức:

Trăng vàng chênh chếch buông tơ

Thuyền ai gác mái bến bờ về đâu? (Nỗi nhớ).

Rồi tiếng gọi “Đò ơi!” lan xa, lan xa trong không gian im vắng:

“Đò ơi” ai gọi nhờ sang bến

Tiếng vọng lan dần giữa cõi Đông! (Bến đò xưa).

            Chừng như tiếng gọi đò của người khách sang sông! Nhưng không! Vẫn là tiếng gọi đến xao xuyến lòng của người xa gửi đến Nàng thơ trên dòng sông quê cũ:

Con đò cô lái xưa đâu tá

Sông nước xôn xao tấc dạ này! (Bến đò xưa).

            Trong cảm thức của không gian thẩm mỹ ấy, “bến nước”, “con đò” vẫn ân tình nhắn nhủ nhau trọn một thủy chung dù cho thế gian có vật đổi sao dời:

Tròng trành bến nước trao duyên

Nửa mai thành đạt chớ quên con đò! (Con đò).

            Dù cho sông có vô tình thì với ký ức xưa, kỷ niệm xưa vẫn cháy bùng ngọn lửa tuổi thanh xuân, đọng lại trong lòng người xa rưng rưng nỗi nhớ:

Sông vô tình cứ chảy

Người hữu hình cứ mong

Kỷ niệm xưa bùng cháy

Nỗi nhớ đọng lưng tròng! (Bến nước).

            Cứ thế, dòng sông xưa, vầng trăng cũ vẫn là chốn đi về của nỗi nhớ mong. Đối tượng nhớ mong vẫn là chuyện lứa đôi hiện lên từ ký ức:

Kinh Giang quê tôi ngày ấy

Hẹn hò biết mấy lứa đôi…

Vầng trăng khuyết tròn vẫn đấy

Chuyện xưa… ai dễ… quên rồi! (Kinh Giang ngày ấy).

            Và đọc thơ Minh Tân, không hiểu sao lòng tôi vẫn cứ đinh ninh: Nàng thơ ấy là một người tình thủy chung:

Xa xăm nhớ mãi nụ cười…

Ai về viễn xứ gửi người tình chung! (Thao thức).

Đồng thời là hiện thân của chính nhà thơ: dù làm gì, đi đâu, Quê hương và Nàng thơ quê hương vẫn canh cánh bên lòng:

Quê hương, vẫn chỉ là nơi ấy

Neo chặt tim ta cả một đời! (Đồng hương).

            Tạp chí Sông Trà xin giới thiệu trang thơ Minh Tân (Trần Cao Minh) với bạn đọc xa gần. Xuân Đinh Dậu đã về, chúc lão nhà thơ vẫn giữ mãi sức xuân để tuổi già cùng thơ muôn đời tươi trẻ.

 

 

TRANG THƠ MINH TÂN

 

Xót Kiều

Đến Hàng Châu nhớ Nguyễn Du

Nhớ thời thơ ấu mẹ ru khúc Kiều

Nổi danh tài sắc đáng yêu

Mà sao phận bạc trớ trêu tình đời!

Hóa công kia khéo dọa người

Phong trần dường ấy cạn lời thở than!

Tai ương ập đến kinh hoàng

Dẫu cho nát ngọc dạ vàng vẫn nguyên…

Giải oan mượn nước sông Tiền

Nợ đời chưa dứt lời nguyền còn vương…

Dừng chân một sáng Tiền Đường

Hướng về Ngô, Việt xót thương phận Kiều

                                           (Hè 1964)

 

Đợi

                                                               - Tặng anh Long

Một chiều anh vừa ra ngõ

Thoáng tà áo tím bay xa

Cát vàng còn lần vết rõ

Chân người em gái mới qua.

 

Bến đậu thuyền ai đợi sẵn

Con đò vội vã sang sông

Đường về bên kia vời vợi

Thương em phận gái theo chồng!

 

Nhớ thuở chăn bò, cắt cỏ

Cầm đèn đi học bình dân

Thương nhau tình không dám tỏ

Nhớ ai ngại chẳng kịp gần…

 

Giờ buồn, anh ra tựa cửa

Thương màu áo tím, vết chân

Lâu sao em không về nữa

Để ai thầm đợi bao lần!

 

Tìm

Tôi về đi ngược thời gian

Nghe trong tiếng gió muôn ngàn lời ru

Tôi về nhặt chút hương thu

Lá vàng rơi giữa bụi mù trần ai

Tôi đi biển rộng sông dài

Tôi về tìm lại nhịp chày canh thâu…

Tôi tìm về những đâu đâu

Xa trong ký ức đậm màu cố hương!

 

Nhớ

Ai về Quảng Ngãi lên Thiên Ấn

Ngược khúc Trà giang nhớ Thạch Nham

Bến nước Tam Thương tình mãi vấn

Phê vân Thiên Bút nét chiều lam!

 

Hò hẹn

Đêm nao gánh nước giếng làng

Ngờ đâu anh gặp duyên nàng gánh trăng

Đường về trăng tỏ, sao giăng

Lứa đôi hò hẹn chị Hằng có hay?

Phím đàn chưa cũ đã thay

Cung đàn lạc phách lá lay tình đời!

Trăng vàng chìm đáy giếng thơi

Anh theo xuống vớt… đất trời chẳng cho

-----------------

 

           

 

 

 

Gửi email trang này cho bạn bè Mở cửa sổ in bài viết này


Tác phẩm - Dư luận ::
  •   NGUYỄN LÂM CÚC - "Không hẹn hò đời hóa hoang vu" 15/03/2017
  •   HOÀNG TRẦN CƯƠNG, NGÔN NGỮ QUÊ HƯƠNG 06/03/2017
  •   "MƯỜI NĂM" TIẾNG LÒNG CỦA NHÃ MY 28/02/2017
  •   NGƯỜI DƯNG NHƯNG ĐÂU PHẢI LÀ NGƯỜI XA LẠ! 23/02/2017
  •   MINH TÂN - XA TRONG KÝ ỨC… MỘT NÀNG THƠ 16/02/2017
  •   NGUYỄN NHƯ MÂY - Với những bài thơ màu tím thả vào mênh mông 13/02/2017
  •   THI HOÀNG, BUỔI TRƯA TRONG THƠ 02/02/2017
  •   Vài cảm nhận về “MƠ ĐÊM” 11/01/2017
  •   Vài cảm nhận về thơ Văn Thùy 30/12/2016
  •   Tâm thức văn hóa Huế trong tùy bút Nguyễn Xuân Hoàng 21/12/2016
  •  Xem tất cả các tin...

     
     

    Bản quyền 2006 (c) thuộc về PHONGDIEP.NET - Email: webmaster@phongdiep.net