Thối nát văn hoá quan trường  là thối nát tiềm ẩn tệ  hại nhất 
 

    Báo  điện tử Hội Nhà văn Trung Quốc (www.chinawriter.com.cn), ngày 20-10-2009, truy nhập bài Tạp đàm của nhà văn Chu Bích Hoa (sinh năm 1963, tại An Hương, tỉnh Hồ Nam. Hiện anh là Hội trưởng Hội Tản văn thành phố Thường Đức, sáng lập Song nguyệt san “Thời đại Tản văn”; Đã xuất bản 2 tập thơ, 1 tập tản văn, 2 bộ tiểu thuyết). Chu Bích Hoa là tác giả tiểu thuyết “Quyền lực - Chủ tịch Hội đồng nhân dân”, tâm sự về chủ đề bộ tiểu thuyết này của anh.

    Chúng tôi giới thiệu toàn văn bài Tạp đàm trên của nhà văn Chu Bích Hoa, để bạn đọc tham khảo. 

                                                                I 
 

    Thối nát văn hoá quan trường là chủ đề đặt ra khi tôi sáng tác bộ tiểu thuyết “Quyền lực - Chủ tịch Hội đồng nhân dân” (Quyền lực – Nhân đại chủ nhiệm). 

    Trước đó, cách nói thịnh hành trong nước chỉ là “thối nát văn hoá”, chủ thể của thối nát là người làm văn hoá. Đại loại như: Mỗi khi bình chọn một giải thưởng, mỗi hoạt động bình chọn, thì máy điện thoại di động, thẻ ngân hàng của các uỷ viên Hội đồng bình chọn lại bận bịu túi bụi, bình chọn không dựa vào chất lượng nữa, cạnh tranh không dựa vào trình độ nữa, mà dựa vào tài lực mà tiến hành đấu đá. Những uỷ viên Hội đồng bình chọn đạo mạo hiên ngang đã trở thành nô lệ của đồng tiền. Những hội đồng giám định khác, như bình chọn đạo diễn ưu tú, hội thảo tác phẩm, công bố luận văn, v.v…, hàng loạt nhân sĩ trí thức đã vứt bỏ lương tri. 

    Mà  thối nát văn hoá mà tôi bóc trần trong bộ  tiểu thuyết này, chủ thể của nó là  người trong quan trường. Ví dụ như Lưu Quốc Tài trong tác phẩm là Chủ tịch Hội đồng nhân dân cấp thành phố, chức quan của ông ta không cao lắm. Nhưng, ông ta vì làm cho giá trị nhân sinh của mình được gia tăng, làm cho ảnh hưởng xã hội của mình kéo dài mãi mãi, không vì sau này thoái vị mà tiêu thanh nặc tích, ông ta đã khéo léo lợi dụng chiếc thang văn hoá này.

    Cần nói rằng: Quan chức yêu văn hoá bản thân nó không phải là chuyện xấu, mà là đáng được kính trọng ngưỡng mộ, quan chức tuân thủ quy luật phát triển của văn hoá nếu như nắm chắc sự nghiệp văn hoá, nhất định sẽ thúc tiến sự phồn vinh của sự nghiệp văn hoá. Mà Lưu Quốc Tài trong tiểu thuyết trái lại vì quyền lợi của cá nhân mình, vì xây dựng danh tiếng của bản thân mình.

    Song, văn hoá không phải là xây một ngôi nhà, không phải là chuyện một sớm một chiều, ông ta phải  đi con đường tắt, dùng rắn làm bút sáng tạo ra cái gọi là “Sách rồng” (Long thư). Xoay quanh sự “thành danh” của ông ta, một đám nhân vật nhỏ kết chạ với ông ta thành một dây móc nối quan hệ, hình thành vòng tròn, cái “làng” thối nát đặc biệt độc đáo.  

    Trước đây không lâu, trong một cuộc hội chợ triển lãm sách, tôi đã nhìn thấy rất nhiều cuốn sách tranh khổ lớn vẽ về những vị quan cao mặt to tai lớn, khuôn khổ của những cuốn sách tranh này có thể so sánh ngang hàng với “Tứ khố Toàn thư”, bìa sách cực kỳ hào hoa, thậm chí có thể nói là hạng nhất thế giới. Những kiệt tác cỡ lớn của những quý nhân đạt quan như vậy, đại đa số đều là những người hoặc đơn vị X nịnh bợ tô vẽ nên.

    Tục ngữ nói: Thiên hạ không có cơm trưa miễn phí. Những người hoặc đơn vị này bỏ ra, nhất định sẽ thu được sự đáp đền của những vị quan cao X. Sự báo đáp của những vị quan cao chức trọng, nhất định là lợi dụng quyền lực trong tay. Đây chính là hiện tượng thối nát kiểu mới được che đậy bằng chiếc áo khoác văn hoá, nhất thời không dễ dàng bị người thường phát giác, cũng chưa dẫn đến sự quan tâm chú ý của ngành kiểm tra kỷ luật và ngành kiểm sát. 

    Sứ  mệnh xã hội của nhà văn là những gì? Nhà  văn chân chính phải có ý thức lo lắng trước tai hoạ của đất nước, “là xúc giác của một dân tộc”, phải đứng trên một độ cao nhất định suy ngẫm đi trước thời đại. Trong khi công tác chống thối nát tiến hành một cách cực kỳ gian nan, nhà văn có trách nhiệm sử dụng thủ pháp văn học, phơi bầy dưới ánh năng mặt trời những tội ác tiềm ẩn tệ hại nhất, để lôi kéo sự coi trọng của mọi người. 
 

                                                                   II 
 

      Đã sợ vì nghèo rồi, cho nên từ trước đến nay, chúng ta luôn luôn đánh giá sự phát triển của một địa phương chủ yếu xem xét đến chỉ tiêu kinh tế.

    Mấy năm gần đây, chúng ta mới đột nhiên phát hiện ra, tổng lượng kinh tế đã tăng lên rồi, ngược lại văn hoá lại không tăng tiến bao nhiêu, thậm chí  có những sa sút, văn hoá phương Tây bao gồm cả  văn hoá Nhật Bản, Hàn Quốc xâm nhập rất mạnh.

    Đến lúc này chúng ta mới cuống cuồng chân tay lên, mới hiểu ra thực lực mềm tức văn hoá của một quốc gia hoặc một địa phương quan trọng biết bao!

    Thế  là, văn hoá đã thành miếng mồi thơm, rất nhiều thành thị trong toàn quốc bắt đầu xây dựng thành phố  văn hoá, thấy văn hoá cũng cần phải nắm chắc như xây dựng những công trình. Đây là một hiện tượng tốt, song cũng lại cấp cứu nhất thời giống như tiêm kháng sinh, nên cũng để lại những tai hoạ tiềm ẩn. Đặc biệt là một số quan chức tham lợi ích công danh trước mắt, đã di chuyển chiến trường thối nát sang lĩnh vực văn hoá, đã sản sinh ra những tổn thất cực lớn về văn hoá. 

      Xây dựng thành thị mất  đi cá tính. 

    Quan chức thâm nhập vào văn hoá, diện tích lớn tồn tại  ở phương diện văn hoá thành thị, bởi vì  xây dựng thành thị là một vũ đài chủ yếu của bọn họ. Văn hoá thành thị có thể phân chia thành văn hoá thành thị vật chất và văn hoá thành thị phi vật chất. Sự thâm nhập của quan chức chủ yếu là văn hoá thành thị vật chất, như công trình kiến trúc. Công trình kiến trúc là dụng cụ chứa đựng văn hoá thành thị, thành phố văn hoá lừng danh may mắn còn lại cực kỳ ít, bởi vì bảo lưu được cá tính của nó thì có sức hấp dẫn vô cùng. Song, đại đa số thành thị từ đường phố đến cây cối, cho đến công trình kiến trúc đều chỉ là một khuôn mặt. Nhằm hiển thị hiện đại hoá, những vị quan chức ấy đã đóng vai những tên đao phủ phá huỷ văn hoá truyền thống, đây là một loại biểu hiện thiếu trách nhiệm đối với lịch sử, cũng chính là một loại hành vi không hoàn thành chức trách một cách nghiêm trọng, mà chống tham ô chống thối nát thì chưa chống đến mức độ sâu sắc như vậy, chí ít trước mắt chưa làm đến như vậy.

    Như  Lưu Quốc Tài, nhân vật chính trong tiểu thuyết, vì  muốn báo đáp Lão Mộc, nhà thư pháp lão thành, đã liên tục hiến kế xuất mưu kinh doanh kiếm tiền cho ông ta, đèn đường thay đổi liên tục, vỉa hè thay đổi liên tục, song đều giương cao ngọn cờ làm đẹp thành thị. Những người dân thành thị không rõ chân tướng có lẽ còn phải cảm ơn những quan chức như vậy, trái lại không biết phía sau tiềm ẩn những tội ác. Dưới ngọn cờ văn hoá, thiếu số người căng phồng túi tham, song văn hoá thành thị lại bị huỷ hoại.  

      Những người có văn hoá chân chính bị  đả kích trầm trọng 

    Người viết bài này xin nói lại một lần nữa, quan chức thật lòng yêu chuộng văn hoá là đáng được kính trọng ngưỡng mộ, hơn nữa tình hình thực tế hiện nay, không có sự tham dự của quan chức, tiến trình xây dựng văn hoá sẽ tương đối chậm chạp. Mà, nếu như quan chức lại cấy ghép dục vọng cá nhân với văn hoá, thì sẽ sinh đẻ ra quái thai. Tác dụng của quyền lực, làm cho văn hoá nghệ thuật từ đó thay đổi mùi vị, đồng thời làm cho sự tôn nghiêm của những người làm văn hoá chân chính bị đả kích trầm trọng.

    Như  Lão Mộc, nhà thư pháp trong tiểu thuyết, biết rõ dùng con rắn thay cây bút là vi phạm quy luật thư pháp bằng bút lông, nhưng vì thoả mãn nhu cầu của Lưu Quốc Tài, đã đề xuất chủ trương trái với lương tâm này. Mà Lưu Quốc Tài chỉ cần có thể thành danh, trở thành một “người văn hoá”, thì cũng không từ một thủ đoạn nào để đạt được mục đích.

    Tại cuộc bán đấu giá trong tiểu thuyết, giá “tác phẩm” của Lưu Quốc Tài vượt qua tất cả mọi nhà thư pháp khác, bởi vì mua tác phẩm của quan đâu có phải là để thật sự thưởng thức hoặc tàng trữ nó, mà là do có yêu cầu quan trên giúp đỡ thăng quan tiến chức. Tập thư pháp hào hoa do ông quan này xuất bản, lấy danh nghĩa hạng mục xây dựng văn hoá, nên ngành tài chính chi tiền xuất bản, sau khi xuất bản thông qua con đường chính quyền tiêu thụ. Trái lại hàng triệu đồng lợi nhuận thì bản thân quan được…Nhà thư pháp chân chính, học hành sáng tác miệt mài từ thời nhi đồng đến già. Trái lại, Lưu Quốc Tài trở thành “Nhà thư pháp lừng danh” chỉ bỏ ra thời gian hơn một năm!

    Tuy nội tâm nhà thư pháp chân chính nên im lặng, song phong khí tầm thường dung tục này nếu như kéo dài dần, thì xét về sự tôn nghiêm của họ không còn nghi ngờ gì nữa đã bị đả kích trầm trọng. 

                                                            VŨ PHONG TẠO giới thiệu và dịch

                                               (Theo www.chinawriter.com.cn, 20-10-2009)